وبلاگ صنایع شیمیایی

اندازه گیری کلر به روش مور

 

 

روشهای متداول تیتراسیون رسوبی

معروفترین روشهای تیتراسیون رسوبی عبارتند از:

1- روش موهر 2- روش فاجان 3- روش ولهارد

روش موهر:

اندازه گیری هالیدها توسط نیترات نقره وشناساگر کرومات به روش موهر صورت می گیرد که بر تشکیل رسوب ثانوی در نقطه هم ارزی استوار است . غلظت بالای معرف زرد رنگ کرومات (بالاتر ازM.0.005) رنگ قرمز آجری رسوب کرومات نقره را پوشانده و تشخیص رنگ مشکل است . برای تصحیح خطا استفاده از شاهد توصیه می شود. شاهد تعلیق کربنات کلسیم عاری از کلرید با حجم برابر با محلول مورد تجزیه وهمان غلظت شناساگر است در محیط شدیدا اسیدی کرومات به دی کرومات تغییر آرایش می دهد و حلالیت رسوب دی کرومات نقره بیشتر از کرومات است. همچنین در محیط شدیدا بازی هیدروکسید نقره رسوب کرده و سرانجام به اکسید نقره تبدیل می شود.هردو محیط باعث مصرف زیاد نقره وخطای مثبت می شوند. بنابراین روش موهر در محدوده 10- 7 =PH  صورت می گیرد و معمولا با افزایش بی کربنات سدیم ، کربنات کلسیم با بوراکس محلول را بافر می کنند.

به طور کلی در تمامی روشهای تیتراسیون (رسوبی ، اسید- باز ، تشکیل کمپلکس و ...) شناساگر وآنالیت واکنش رقابتی برای گرفتن تیتر کننده انجام می دهند. بنابراین حداقل غلظت شناساگر به کار می رود تا حداقل تیترانت را مصرف کند. اهمیت این نکته در نزدیکی نقطه هم ارزی که غلظت آنالیت شدیدا کاهش می یابد مشخص می شود که اگر غلظت غلظت شناساگر زیاد باشد در همین نقطه وارد واکنش شده ونقطه اکی والان زودرس داریم.

روش فاجان:

 یون کلر به وسیله‌ی یون نقره در مجاورت یک معرف که دارای خاصیت فلوئورسانس است (مانند فلوروشین) تیتر می‌شود. در پایان تیتراسیون معرف جذب سطح رسوب شده و رنگ قرمز حاصل می‌شود. معرف به‌کار رفته چند قطره از محلول الکلی فلورسئین یا محلول آبکی نمک سدیم آن می‌باشد.

روش ولهارد:

 برای تیتراسیون یون نقره، محلول استاندارد تیوسیانات در مجاورت یون فریک به عنوان معرف به کار می‌رود. برای جلوگیری از هیدرولیز یون آهن تیتراسیون بایستی در محیط اسیدی نسبتا قوی صورت گیرد. محصول نهایی تیوسیانات فرو است که رنگ قرمز دارد. امروزه در اغلب تیتراسیونهای رسوبی، برای تعیین نقطه پایانی از یک دستگاه همانند پتانسیومتری، هدایت سنجی و یا اسپکتروفتومتری استفاده می‌شود. محلولهای نیترات نقره، عمومیترین معرفها برای استفاده در تیتراسیونهای رسوبی می‌باشند.

روش ولهارد طريقه اي براي تيتراسيون نقره با پتاسيم تيوسيانات استاندارد مي باشد.

Feتيتراسيون توسط تيوسيانات در محلول اسيدي انجام مي شود و معرف مورد استفاده يون

تماما به صورت رسوب نقره تيوسيانات سفيد رنگ تبديل شد ، اولين Agمي باشد. هنگامي كه واكنش داده و كمپلكس محلول قرمز رنگي تشكيل Feبا شناساگر (SCN)مقدار اضافي تيتركننده مي دهد. معادلات روش ولهارد براي تيتراسيون نقره به صورت زير مي باشد:

 

Ag + SCN _______>AgSCN(s)واكنش تيتراسيون

 

SCN + Fe _______> [Fe(SCN)]واكنش نقطه پايان

 

 

  

 

در آزمایش اندازه گیری کلر به روش مور از محلول استاندارد نیترات نقره استفاده می گردد و چون نیترات نقره کمتر به صورت کاملا خالص وجود ندارد و همچنین نقره نیترات در مقابل نور تجزیه می گردد وباید دور از نور نگه داری شود تا پایدار بماند . به همین علت در این آزمایش  آن را با استفاده از سدیم کلرید تیتر می کنیم و غلظت دقیق نقره نیترات را به دست می آوریم برای این منظور ابتدا بورت را با محلول نقره نیتراتی که غلظت آن مجهول است پر می کنیم سپس 10 میلی لیتر سدیم کلرید 1/0 مولار را در ارلن می ریزیم و 4یا 5 قطره کرومات را به عنوان شناساگر به آن می افزاییم و شروع به تیتر کردن می کنیم پایان تیتراسیون زمانی است که رسوب قرمز آجری نقره کرومات مشاهده گردد ودر این زمان حجم نقره نیترات مصرف شده را از روی بورت می خوانیم و با استفاده از فرمول زیر نرمالیته و مولاریته  ی دقیق نقره نیترات را محاسبه می کنیم که مقدار نقره نیترات مصرف شده در این آزمایش برای بار اول 8/10 و برای بار دوم 5/10 میلی لیتر است و برای بار سوم 6/10 میلی لیتر است (میانگین حجمهای بدست آمده 6/10 می باشد)

حال با در دست داشتن غلظت دقیق نقره نیترات اقدام به اندازه گیری کلر در نمونه مجهول می کنیم بدین  صورت که 10سی سی از محلول مجهول را داخل ارلن می ریزیم و 4یا 5 قطره کرومات را به عنوان شناساگر به آن می افزاییم و سپس با استفاده از نقره نیترات استاندارد شده شروع به تیتراسیون می کنیم پایان تیتراسیون مشاهده  رسوب قرمز آجری نقره کرومات می باشد در این هنگام حجم مصرفی نیترات نقره را از روی بورت می خوانیم که در این آزمایش برای بار اول 5/13 و برای بار دوم 4/13وبرای بار سوم5/13 میلی لیتر بدست آمد . وسپس بااستفاده ازمعادله ی  غلظت کلرید مجهول را به صورت زیر به دست می آوریم.

 (میانگین داده هابرابر47/13می باشد)

 

 

 

معادلات مربوطه در این آزمایش :

پرسش ها :

1- غلظت مولی کرومات پتاسیم که به محلول ارلن اضافه شده قبل از شروع تیتر در داخل محلول را محاسبه کنید .

2- با توجه به غلظت یون کلرو کرومات با محاسبه نشان دهید چرا با وجود یونهای  کلر و کرومات در محیط بعد از افزایش نقره نیترات  ابتدا کلرید نقره رسوب می کند .

3- آیا می توان تیتراسیون فوق را در محیط اسیدی انجام داد ؟ خیر چون کرومات به صورت یون هیدروژن کرومات از محلول خارج می شود

4-آیا پی .اچ در این آزمایش تاثیر دارد ؟بله،محدوده مناسب 5/6تا3/10می باشد.

 

منابع :

 

www.tajzie.blogfa.com

+ نوشته شده در  ساعت   توسط مجتبی گل بهار |